Historia

Anglistyka funkcjonuje w strukturach Uniwersytetu Łódzkiego od roku 1945 (z przerwą przypadającą na lata 1951-57). W pierwszych latach swojego istnienia jednostka, zlokalizowana wtedy przy ulicy Narutowicza 65, działała jako Katedra Filologii Angielskiej. Na jej czele stanął doktor Tadeusz Grzebieniowski (1894-1973), niegdyś nauczyciel w tajnych kompletach i lektor SGH, od 1949 roku profesor nadzwyczajny. Łódzka anglistyka kształciła wówczas ponad setkę studentów.

Na początku lat pięćdziesiątych wszystkie jednostki anglistyczne w kraju, z wyjątkiem warszawskiej, zostały decyzją ówczesnych władz państwowych zlikwidowane, a pracujących w nich dotąd naukowców przeniesiono do stolicy. Prof. Grzebieniowski formalnie trafił do Warszawy już w roku 1950, choć do 1953 kontynuował w Łodzi wykłady dla grupy około 30 studentów w ramach nowego trzyletniego programu studiów. Łódzką anglistykę otworzono ponownie w roku 1957, a prof. Grzebieniowski wrócił na poprzednio piastowane stanowisko. W roku 1964, gdy odszedł na emeryturę, kierownictwo Katedry powierzono doktorowi Witoldowi Ostrowskiemu (1914-2006). Ostrowski, związany z jednostką już od stycznia 1946 roku, był jednym z najwybitniejszych w kraju specjalistów w zakresie literatury angielskiej, uzyskując tytuł profesora nadzwyczajnego w roku 1969 i zwyczajnego w roku 1977. Pod jego kierownictwem placówka anglistyczna, przeniesiona na ulicę Kościuszki 65 w 1973 roku zyskała status Instytutu, w którego skład wchodziły trzy zakłady: Języka Angielskiego, Literatury Angielskiej oraz Metod Nauczania Języka Angielskiego. 

Prof. Ostrowski kierował łódzką anglistyką aż do listopada 1981 roku. Na stanowisku zastąpiła go docent Irena Janicka-Świderska, od 1992 roku profesor, jedna z najbardziej zasłużonych dla Instytutu  osób na polu literaturoznawstwa. Prof. Janicka-Świderska już w latach sześćdziesiątych przybliżała studentom zagadnienia z zakresu dramatu angielskiego i aktywizowała ich do własnej działalności teatralnej. Łódzcy angliści wielokrotnie prezentowali swoje umiejętności dramatyczne, jak choćby przy okazji występu na Festiwalu Teatrów Anglojęzycznych w 1991 roku. W ramach zajęć z dramatu studenci pierwszego roku anglistyki przez wiele lat wystawiali sztuki w Akademickim Ośrodku Inicjatyw Artystycznych.

O znaczeniu łódzkiej anglistyki decydowały także prace tak uznanych filologów jak profesora Jacka Fisiaka, wybitnego językoznawcy historycznego i leksykografa, pracującego na UŁ do roku 1967, profesora Tomasza Krzeszowskiego (doktorat na UŁ w roku 1966 i habilitacja w 1974), czy profesor Agnieszki Salskiej, założycielki i długoletniego kierownika Zakładu Literatury Amerykańskiej w Instytucie. Prof. Salska, współautorka m.in. dwutomowej historii dwudziestowiecznej literatury amerykańskiej, w swojej bogatej karierze pełniła również funkcję prezesa Polskiego Towarzystwa Studiów Amerykanistycznych.

Instytut Anglistyki może się też pochwalić pionierską rolą odegraną w różnych obszarach językoznawstwa i literaturoznawstwa. Profesor Barbara Lewandowska-Tomaszczyk zawarła w swojej rozprawie habilitacyjnej pierwsze w Polsce analizy materiału z korpusu języka mówionego. Od 1997 roku w Instytucie działa grupa badawcza PELCRA, w której dorobku znajduje się szereg publicznie dostępnych narzędzi i zasobów językowych. Już w latach osiemdziesiątych ubiegłego wieku, Instytut proponował swoim studentom zajęcia w bloku translatorskim; a specjalizacja tłumaczeniowa istnieje w ofercie Instytutu do dziś.

Jednostkę przez lata odwiedziło szereg znamienitych gości z zagranicy, m. in. John Steinbeck i Jerzy Kosiński. Na przypomnienie zasługuje wykład ambasadora Stanów Zjednoczonych Christophera R. Hilla z 2004 roku, wizyty ambasadorów Kanady, Irlandii, Australii oraz Indii, a także organizowane przez dziesięć lat cykliczne spotkania z poetami brytyjskimi i irlandzkimi.

W roku 2003 z inicjatywy ówczesnej Katedry Języka Angielskiego prof. Ronald Langacker, jeden z twórców językoznawstwa kognitywnego, odebrał tytuł doktora honoris causa Uniwersytetu Łódzkiego i wygłosił wykład w Instytucie. W roku 2012 z inicjatywy Zakładu Pragmatyki Językowej nadano tytuł doktora honoris causa Uniwersytetu Łódzkiego profesorowi Johnowi Searle’owi, jednemu z najwybitniejszych współczesnych humanistów. 

Od roku akademickiego 2012/13 Instytut Anglistyki liczy siedem zakładów i ma charakter kierunkowy. W Instytucie wydawane są czasopisma literaturoznawcze i językoznawcze (DeKadentzya, Lodz Papers in Pragmatics, Research in Language czy Text Matters), a także organizowane cykliczne konferencje naukowe (szczegóły na stronach poszczególnych zakładów).